تاريخچه بهداشت مدارس در  ايران

 

توجه به بهداشت مدارس  در ايران از سال 1293 شمسي شروع ميشود  كه هياتي متشكل از پزشكان ايراني و اروپايي با تاسيس تشكيلاتي به نام مجلس حفظ الصحه براي مراقبت از بهداشت عمومي به وجود اوردند در اواخر همين سال دكتر علي اكبر خان (اعتماد السلطنه ) به سمت مفتش صيحه مدارس منصوب شد.

 در سال 1304شمسي  صحيه مدارس به عنوان يك واحد مشخص به وزارت معارف معرفي و وابسته به ان گرديد اين واحد داراي قسمت هاي معاينات بهداشتي دانش اموزان و اموزش بهداشت بود

در سال 1315 سلامت مدارس به نام بهداري اموزشگاهها تغيير اسم يافت و در سال 1318 بهداري اموزشگاهها ضميمه اداره كل دانشكده پزشكي و بيمارستانها شد.در سال 1320دوباره به عنوان دفتر كل بهداري اموزشگاهها به تشكيلات وزارت معارف پيوست و بعد ازان به اداره كل بهداري اموزشگاهها تغيير نام كرد .اما اين دگرگوني هاي اسمي چيزي را بر محتواي خدماتي اش نيفزود  و به ويزه توجه به مسايل بهداشتي و مراقبتي دانش اموزان نيز تحت الشعاع ان قرار گرفت .چرا كه از نيروي انساني توانمند ميان ردهاي كه بتواند پاسخگوي نيازهاي بهداشتي دانش اموزان باشد تهي بود در سال 1350براي پر كردن اين خلاء مدارس عالي بهداشت مدارس در چهار استان خراسان ،اصفهان ،اذر بايجان شرقي ،فارس و علاوه بر انها در تهران ابتدابه صورت داوطلب و سپس از طريق كنكور عمومي با مقطع تحصيلي فوق ديپلم اقدام به پذيرش دانشجو ميكرده و اموزش يافتگان خود را كه غالبا دختر هم بودند به عنوان مربي بهداشت و با پست سازماني مراقبت بهداشت در اداره كل بهداري اموزشگاهها كه به اداره كل بهداشت مدارس تغيير نام يافته بود پذيرفت . تعداد اين نيروي ميان رده اي كه غالباً پس از فراغت از تحصيل جذب اموزش و پرورش شده بودند در تمام مملكت بالغ بر هفت هزار نفر ميباشد

در ارديبهشت 1385 همه انها همراه با ساير پرسنل پزشكي و فني اداره كل بهداشت مدارس از وزارت اموزش و پرورش منتزع و به وزارت اموزش و پرورش منتزع و به وزارت بهداري ملحق شدند

در طي سالهاي 1385 تا 1363 اين حركت تازه با برنامه ريزيهاي اصولي مي رفت كه به ثبات و ثمر نزديك شود و بهداشت مدارس در قالب و شكل عمومي و اصولي خود مقام و منزلتي پيدا كند

كه متاسفانه در سال 1363 به دليل تغيير در سياستهاي بهداشتي كشور كه گسترش و ارتقاء خدمات بهداشتي براي كودكان زير 5 سال را در اولويت بيشتر نسبت به خدمات بهداشتي  دانش اموزان قرار ميداد از خدمات مراقبين بهداشت مدارس در كلينيك هاي مادر كودك استفاده مي شد و در خدمات بهداشت مدارس به صورت حاشيه اي و لرزان جزو وظايف انان شد  به دليل مشكلاتي كه در اين مساله به  بار اورد دوباره 6-5 سال بعد يعني در پايان 1369 با پيگيري امورش و پرورش و با توجه به طرح و تصويب موضوع در مجلس شوراي اسلامي اكثريت مراقبين بهداشت به وزارت اموزش و پرورش انتقال يافته و مجدداً تحت مديريت مسئولين اموزش و پرورش  مشغول خدمت گرديدند

پس از اين تغيير و تحولات نهايتاً د رسال 73 مسئولين وزارت بهداشت ، درمان و اموزش  پزشكي ضمن بررسي هاي كه كردند به اين نتيجه رسيدند كه در سطح استان ،شهرستان ها با جديت بيشتري مورد توجه قرار گيرد و تشكيلات مستقلي در استان  ها و شهرستان ها توليت مستقيم اين امر را به عهده دار و امور  مربوط را سياست گذاري ،برنامه ريزي اجرا كنند بر اين اساس دفتر بهداشت مدارس در اواخر سال 72 در وزارت بهداشت تشكيل و به صورت مستقل  امورات مربوطه را پيگيري نمود تا اواخر سال 78 اين وضعيت ادامه داشت تا اينكه در سال 79 موضوع ادغام دفاتر بهداشت مدارس ،دهان و دندان و اموزش بهداشت در اداره اي واحد يكي از مباحث مطرح در سطح وزارت بهداشت ،درمان و اموزش پزشكي قرار گرفت و متاسفانه علي رغم سنخيت كاري اين اجزاء با هم در اواخر همان سال بهداشت مدارس با بهداشت دهان و دندان به صورت عملي ادغام گرديد .

در همان سال معاونين بهداشتي و مسئولين بهداشت مدارس دانشگاهاي علوم پزشكي با احساس  مسئوليت تمام عدم رضايت خود از اين موضوع اثرات زيان اور ان را طي  نشست ها و مكاتبات مختلف با مسئولين ارشد وزارت بهداشت در ميان گذشته وپس از پيگيري هاي متعدد رضايت مسئولين ذيربط  ان را جلب و ايشان قول دادند تا نسبت به تعيين جايگاه مستقل بهداشت مدارس در ساختار جديد بهداشت و تعميق و ارتقاء‌ آن تلاش نمود و موافقت مسئولين سازمان مديريت و برنامه ريزي را در اين خصوص جلب نمايند ،و خوشبختاته به قول خود وفا نمود و در تشكيلات جديد ضمن توسعه ماموريتهاي قبلي و پيش بيني ماموريت هاي جديد دفتر سلامت مدارس و جوانان را در اواخر سال 80 جايگزين دفتر بهداشت مدارس و دهان و دنداني قبلي نموده و هم اكنون اين دفتر با ادارات و گروهاي تخصصي مختلف (سلامت محيط مراكز اموزشي،جوانان  و دانش اموزان ،روان ،دهان و دندان پيگيري از سوء مصرف مواد مخدر)ماموريت هاي محوطه را طراحي ،برنامه ريزي مي نمايند مثال مربوط به بهداشت مدارس در وزارت اموزش و پرورش  نيز مورد پيگيري قرار ميگيرد در ان وزارتخانه با توجه به برنامه كلان سلامت مدارس  با هماهنگي و همكاري وزارت بهداشت ،درمان و اموزش پزشكي برنامه هاي بهداشت مدارس و جوانان توسط مراقبين بهداشتي در مدارس داراي مراقب بهداشت مورد پيگيري قرار مي گيرد

 

 

 

 madares.jpg]

الف ) تعریف واحد :

کودکان ونوجوانان آینده سازان کشور هستند بدین سبب سلامت جسمی روانی واجتماعی آنان تضمین کننده سلامت حال وآینده جامعه است توجه به بهداشت این گروه از اهمیت ویژه ای برخوردار است چون بخش عظیمی از جمعیت کشور را تشکیل می دهند وچون در سن  یاد گیری هستند قادرند آموزشهای بهداشتی را بخوبی آموخته وبه خانواده واجتماع انتقال دهند بهداشت مدارس از جایگاه ویژه در ارتقاء سطح سلامت دانش آموزان وجامعه برخوردار است .

ب ) توانمندیها یا  شرح وظایف واحد : ( تیتر وظایف)

1- آموزش بهداشت به دانش آموزان بصورت رسمی وغیر رسمی در مجموعه طرحهای بلوغ ، تغذیه ، آهن یاری ، طرح شیر ، طرح سنجش ،طرح پدیکلوزیس و طرحهای مصوب  

2- هدایت وکنترل رشد ونمودانش آموزان در قالب  شناسنامه سلامت دانش آموز در زمان اجرای برنامه های غربالگری دانش آموزان وطرح معاینات دانش آموزان توسط پزشک وخدمات دندانپزشکی .

3- مراقبت مستمر از بهداشت و ایمنی محیط مدرسه وارسال گزارش به مراجع ذیربط بصورت بازدیدهای منظم از بهداشت محیط مدارس ، طرح توزیع  مخزن صابون مایع

4- بررسی وضع روانی و رفتاری دانش آموزان  وتامین بهداشت مدرسه وتوانمند سازی اولیاء دانش آموزان وایجاد مهارتهای رفتاری در آنها در مجموعه طرح آموزش انجمن و اولیاء دانش آموزان

5-  اجرای طرحهای بهداشت دهان ودندان از طریق غربالگری دانش آموزان ، آموزش فقلورید تراپی ، طرح دهانشویه سدیم فلوراید و0000

6- خدمات حمایتی از دانش آموزان از قبیل اقدام در سیستم ارجاع  توزیع فرام عینک رایگان ، توزیع سمعک و000 نور سنجی و صدا سنجی در مدارس ، توزیع قرص آهن در آهن یاری ارائه خدمات به مدارس عشایری از جمله وسایل  کمکهای اولیه 0

7- برگزاری مناسبتهایی همچون هفته سلامت ، هفته بهداشت مدارس ، آموزش دانش آموزان در هفته بهداشت روان وبرپایی پایگاههای سنجش وهدایت عملکرد آنها

         

 


تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1395-12-23 9:01        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ