نان یکی از اصلی ترین منابع غذایی در بسیاری از فرهنگ ها وجوامع دنیا است .در سال های اخیر ،توجه به نوع نان مصرفی و فواید آن بر سلامت بدن افزایش یافته است .یکی از انواع نان هایی که در این زمینه مورد توجه قرار گرفته ،نان کامل است که نسبتا به نان های سفید وتصفیه شده از فواید بیش تری برای بدن برخوردار است .در این مقاله به بررسی اثرات نان کامل بر سلامت فرد وجامعه پرداخته می شود .

1.فواید نان کامل برای سلامت فردی

نان کامل ،حاوی مقدار زیادی فیبر است .فیبر به تسهیل حرکت مواد غذایی در دستگاه گوارش کمک کرده واز بروز مشکلاتی همچون یبوست و ابتلا به بیماری های گوارشی نظیر سندروم روده تحریک پذیر جلوگیری می کند . علاوه بر این ،فیبر موجود درنان کامل ،به دلیل داشتن شاخص گلیسمی پایین تر نسبت به نان سفید ،به آرامی در بدن هضم شده و از افزایش سریع قند خون جلوگیری می کند .این ویژگی برای پیشگیری ومدیریت بیماری های دیابت نوع 2 اهمیت زیادی دارد.

 فیبر موجود در نان کامل موجب افزایش احساس سیری می شود ،که به کاهش مصرف کالری وکنترل وزن کمک می کند.افرادی که نان کامل مصرف می کنند کمتر تمایل به خوردن غذاهای پرکالری وناسالم دارند ،زیرا فیبر به تدریج در دستگاه گوارش هضم می شود واحساس گرسنگی را کاهش می دهد .

آرد کامل حاوی چربی های سالم ،آنتی اکسیدان ها وویتامین هاست که به کاهش خطر بیماری های قلبی کمک می کند .فیبر موحود در نان کامل به کاهش سطح کلسترول بد خون ((LDL وافزایش سطح کلسترول خوب (HDL)کمک می کند وخطر ابتلا به بیماری های قلبی را کاهش می دهد .

نان کامل منبع خوبی از ویتامین های گروه مانند تیامین ،ریبوفلاوین ،نیاسین وفولات است که برای سلامت مغز وسیستم عصبی ضروری هستند .همچنین مواد معدنی مانند منیزیم ،آهن وروی که در آرد کامل وجود دارند ،به تقویت سیستم ایمنی وعملکرد بدن کمک می کند .

2.اثرات نان کامل بر سلامت جامعه

مصرف نان کامل در سطح گسترده می تواند بار بیماری های مزمن نظیر دیابت ،بیماری های قلبی وعروقی وچاقی را کاهش دهد .با توجه به اینکه این بیماری ها یکی از بزرگترین تهدید ها بهداشت عمومی در سراسر جهان هستند ،تغییر عادات غذایی به سمت مصرف نان های سبوس دار می تواند به کاهش این بیماری ها کمک کند وبار مالی واجتماعی ناشی از درمان این بیماری ها را کاهش دهد .

با افزایش آگاهی جامعه وکاهش ابتلا به بیماری های ناشی از تغذیه نادرست ،هزینه های درمانی در بخش بهداشت ودرمان کاهش می یابد .این امر نه تنها به نفع فرد بلکه به نفع جامعه است ،زیرا می توان منابع مالی را برای توسعه سایر بخش های احتماعی وبهداشتی تخصیص داد .

مصرف نان کامل به دلیل استفاده از فراورده های اولیه کامل ،موجب کاهش هدر رفت منابع غذایی می شود .در تولید نان سفید ،بسیاری از مواد مغذی گندم از بین می روند ،در حالی که نان کامل بیشتر این مواد مغذی را حفظ می کند .بنابراین ،ترویج مصرف نان کامل می تواند در راستای حف منابع طبیعی واستفاده بهینه از محصولات کشاورزی باشد .

علی شریفی ،کارشناس تغذیه شبکه بهداشت ودرمان اقلید